İhsan DURAK DERİN ANLAMLI SÖZCÜKLER, KÖK VE EKLERLE DİLİMİZ
Yazı Detayı
03 Aralık 2021 - Cuma 01:10 Bu yazı 500 kez okundu
 
DERİN ANLAMLI SÖZCÜKLER, KÖK VE EKLERLE DİLİMİZ
İhsan DURAK
iduraki@outlook.com
 
 
Dilimizin dünya dilleri arasındaki yerini ve özelliklerini bilip öğrenmeden insanlarımızı sözcükler içinde tanımlama yanlışlığına düşmemeliyiz.
“TÜRK DİLİNİN AİT OLDUĞU DİL AİLESİ, GENEL ÖZELLİKLERİ 
Türkçe, diğer Türk dilleriyle birlikte(URAL) Altay dil ailesinin bir kolunu oluşturur. Bu ailenin diğer üyeleri Moğolca, Mançu-Tunguzca ve Korece'dir. Japoncanın Altay dil ailesinin bir üyesi olup olmadığı konusu tartışılmaktadır. Türkçe, diğer Altay dilleri gibi  SONDAN eklemeli,diller dendir. Tüm sözcükler, kök sözcükler ve eklerle yapıldığını.... 
GÖRÜRÜZ...
Türkçenin Türk Dilinin Ses Özellikler Türkçe söz varlığının bir bölümü; Türkçe asıllı sözcükler, Arapça ve Farsçadan geçmiş sözcüklerden oluşmaktadır. Arapça ve Farsçadan gelmiş sözcüklerin bir bölümü o kadar Türkçeleşmiştir ki Arap veya Fars dilindeki durumundan oldukça farklıdır...
Bugüne kadarki bilgiler ışığında, Türk dilinin tarihlendirilmiş en eski yazıtı, 7. yy’a ait Çoyren (Çoyr, 688-692) yazıtıdır. Başka bir deyişle Türk yazı dilinin ilk örnekleri 7. yy’da verilmeye başlanmış. Çoyren yazıtı, Költigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk yazıtları gibi mezar taşı olarak dikilmiştir.” KAYNAK;https://www.turkcebilgi.com/türkçe'nin_genel_özellikler 
*** Bu konuyu yazma amacım, benim ne yazdığım değil, sizlerin benim yazdıklarımdan neler anladığınız?  
Asıl konumuz, konuşuyor ve yazıyoruz ama nece konuşup, yazıyoruz ne anlıyoruz.? Bu konuyu yerinde ve zamanında işlemek  anlamlı olur. Dilimize yaraşır eğitimsel bir konu olarak; okuyan ve yazanın, ufkunu genişletmeye ne kadar hizmet edebiliriz? Sorusuna yanıt aramaktır.
  Konuya ilgi   SAYIN Prof.Dr. Emre KONGAR  üstadımızın 13 kasım Cumartesi, Cumhuriyet gazetesi 2.sy. Köşe yazısıdır. Kendilerine teşekürler ederim.
  Türk Dil Kurumu (TDK) 2000 yılı  basımı, 
“OKUL SÖZLÜĞÜ” den seçkili kök sözcükleri yalın olarak yazdıklarım;Aba, aş,  ara, araba, art, ayak... Baba, bağ, bal,beleş ben, boru... Cam.. Çorap, çay, çıkrık, çakmak,...Dana, demir, din, düzen...Elek, eğitim, ense, erken... Fitil, fizik, fırsat... Gaz, gazete, gezi, gül... Haber, halk, halka, ışık... Izgara... İbrik, iğne...Jilet, jöle... Kader, kaşık, kamara, kamera, kamyon, kanal, kapı, kaşağı, koru,, koşu... Makas, matrak... Nargile, nezaret.. Oda, odun, ocak... Ör... Para, parti, pasta... Saz, sal,söz...
 Şal, süt, şapka, şarap,şerbet, şeker... Tabak, tahta, taş, tavuk, turşu... Uçkur, uçuş.. Üzüm... Vakıf, vals, veresiye, vuru, vurgun... Yaban, yan, yağ, yama... zar, zam zarf, zen...
  Türkçe sözlüğümüzden seçebildiğim kök sözcüklerden harf sırasına göre yapabildiğim seçim.Bu sözcüklerimizin anlamlarını  hepimiz biliriz. Ancak, bu kök sözcüklere söz gelimi; -ci,-cu,-cı, -cü, -çi-çu,-çü,-çı... -li,-lı, -lü, -lu eklerini aldıklarında, yukarıda andığımız anlamlarının ötesini aşarak, yeni anlamlara bürünürler.SÖZGELİMİ;Aş+cı= Aşcı: Aş yaparak para kazanan, yaşamını sürdüren meslek sahibi....
Kaş+lı=  Kaşlı: Kaşları güzel veya Antalya Kaş İlçesinde ikamet eden...Demir+ci= Demirci: Metalllerden demiri biçimlendiren, bu işi bir yaşam biçimine dönüştüren meslek sahibi...Demir+li= Demirli: İçinde demir bulunan, veya kıyıya çekilmiş kayığın, geminin kıyıdaki babaya halatla bağlanmışı gibi...Bu örneklemeleri geçerek, söz ustamızın kaleminden;”
“Atatürk’ün denge politikasından koptuk. Batı ile ilişkilerde “ batılılık” yerine  “batıcılık” uygulamaları öne çıkınca siyasal islamcı rejim dış bolitika egemen oldu....”Şimdi Batıcı ile Batılı arasındaki farkları şöyle özetleyebiliriz:Batılı uygardır.Batıcı, Batılının kölesi kul olmaya razıdır.Batılı, kendisini Batı ile eşit görür.Batıcı, birey olarak kuldur, köledir.Batılı; birey olarak vatandaştır, yurttaştır.Batıcı, batı emperyalizmle uyumludur. Batılı emperyalizme karşıdır.Batıcı, korkaktır.Batılı cesurdur. Batıcı, batı hayranıdır.Batılı, Batıya da eleştirel bakar.Batıcı taklitçidir.Batılı üreticidir.Batıcı, çevreye düşmandır, yağmacıdır.Batılı, çevrecidir, yağmaya karşıdır.Batıcı, demagogdur.Batılı demokrattır. Batıcı, kendinden farklı düşünenlere  saygısızdır.Batılı bütün farklılıklara  saygılıdır.
Batıcı dincidir, laikliği dinsizlik sayar, laik değildir.Batılı, dinci değildir, laikliği hertürlü inancı koruduğunu bilir, laiktir. Batıcı,batılılığa düşmandır, onu yok etmeye çalışır. Batılı, Batıcıya düşman değildir, onu eğitmeye çalışır.
Batıcı, Atatürk’ü sevmez.Batılı Atatürk’ü sever....
Tarih, bilim vicdan, hak, hukuk batıcılardan değil batılılardan yanadır.” “10 Kasım 1938 İtalyan radyosundan yükselen ses;
İskender! Sezar! Napolyon!Ayağa kalkın Komutanınız geliyor.”Bir birimizi anlamak için, dinlemek, bilmediğimizi öğrenmek için okumak, okuduğumuzu anlamak için dilimizin güzelliklerini kavrama gerek * İ D U R A K İ *.
“ ”KİTAP AKLIN İLACIDIR.” -Ovidius
 
Etiketler: DERİN, ANLAMLI, SÖZCÜKLER,, , KÖK, VE, EKLERLE, DİLİMİZ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı